आनन्दगिरिटीका (छान्दोग्य)
तृतीयोऽध्यायः: षष्ठः खण्डः
अमृतानि ध्येयान्युक्त्वा तदुपजीविनो देवतागणाननुचिन्तनीयानुपदिशति –
तत्तत्रेति ।
कबलग्राहं कबलं गृहीत्वा यथा लोकोऽश्नाति तद्वदित्येतत् ।
नन्वशनपानाभावे न युक्तमुपजीवनवचनमित्याशङ्क्य परिहरति –
कथमित्यादिना ।
चक्षुषेति वक्तव्ये कथं सर्वकरणैरित्यधिकमुच्यते तत्राऽऽह –
दृशेरिति ।
चक्षुषैव रूपग्रहणमिति नियममाश्रित्य शङ्कते –
नन्विति ।
कर्मफलभूतस्य रसस्य लोहितामृतात्मकस्य नास्ति चक्षुर्मात्रग्राह्यत्वमिति परिहरति –
नेत्यादिना ।
किमेतावता रसस्याऽऽयातं तदाह –
रसो हीति ।
इति तस्यापि श्रोत्रादिग्राह्यतेति शेषः ।
एतदेवेत्यादिवाक्यमुपसंहरति –
देवा इति ।
किं तेषां स्वतन्त्राणां तृप्तिर्नेत्याह –
आदित्येति ।
वैगन्ध्यं दौर्गन्ध्यम् । आदिपदेन सम्भाविताः सर्वेऽपि देहकरणदोषा गृह्यन्ते ॥१॥
एतस्माद्रूपादिति व्याख्यातस्यानुवादमात्रम् । उत्साहवतां देवानां यथोक्तामृतोपजीवित्वमित्यत्र लोकप्रसिद्धिमनुकूलयति –
न हीति ॥२॥
पाठक्रमेणोक्तं ध्येयस्वरूपमनूद्य साधिकारं ध्यानविधिं दर्शयति –
स य इति ।
वसुदेवभोग्यतां वसुभिर्देवैरुपजीव्यत्वमिति यावत् । एतदित्यस्माकं मधु निदर्शयति ।
एवंशब्दार्थं विशदयति –
यथोदितमिति ।
तथैव श्रुत्युक्तक्रमेणैवेत्यर्थः ॥३॥
भोगकालपरिमाणं प्रश्नपूर्वकं निर्धारयति –
कियन्तमिति ।
आधिपत्यं स्वाराज्यमिति विशेषणयोस्तात्पर्यमाह –
न यथेति ॥४॥
इति श्रीमदानन्दगिरिटीकायां तृतीयाध्यायस्य षष्ठः खण्डः ॥